4 Symmetrische tuners naast elkaar…..

De aanleiding voor dit vergelijk ( ik vind ‘meting’ wat teveel gezegd ) is de vaak geuite mening onder zendamateurs dat MFJ producten zo slecht zouden zijn. Ik ben echter van mening dat MFJ-tuners volgens dezelfde natuurkundige principes werken als ieder ander en dat er dus geen heel grote verschillen in resultaat merkbaar zouden moeten zijn.

Ik bezit een symmetrische tuner van MFJ waar ik tevreden over ben. Ik heb recent een Annecke 200 Watt tuner gekocht om ’s te zien of deze beter werkte. Toen een enthousiaste amateur uit mijn omgeving dat hoorde bood hij mij twee PA0LL tuners ter vergelijking aan. Dat kon ik niet afslaan en zo is het nog een hele klus geworden. Ook de antennestroommeter is mij geleend door een vriendelijke medeamateur.

Ik had dus het onderstaande rijtje tot mijn beschikking:

   Model                      Klasse(vlgs PA0FRI)             Vermogen*

- MFJ-974HB             FRI-C3                                    300 Watt

- Annecke 200 W       FRI-D3                                    200 Watt

- LL S-Match             FRI-A4                                    350 Watt

- LL Tuner                  FRI-A2                                  1500 Watt

*Bij MFJ moet dat (volgens henzelf) opgevat worden als ‘eindtrap input’ dus niet als ‘RF output’.

De antenne is een voormalige G5RV van 2 x 15,5 meter gevoed met ong. 10 meter US Wireman.

Eén poot hangt vrij over de tuin, de andere loopt laag over het huis en daarna bijna verticaal naar beneden. Dit verklaart waarschijnlijk de afwijkingen in symmetrie in veel aflezingen.

De antennestroommeter heeft een schaalverdeling van 0 tot 100, en de aflezingen moeten niet absoluut maar slechts in verhouding met elkaar worden gezien. Per meting is de antenne, de lengte van de voedingslijn en de werkfrequentie telkens gelijk, zodat naar mijn mening de antennestroom een maat is voor de effectiviteit van de tuner. Waar in de tabellen de antennestroom erg laag is, is de antenne blijkbaar hoogohmig. Dat hoeft niet te betekenen dat het rendement van de tuners daar lager zou zijn, maar ik kon dat met deze methode niet meten.

De tabel:

Ik heb de 50 MHz band overgeslagen. Niemand zal voor deze band een draaddipool van 2 x 15,5 meter gebruiken, en er was ook maar één tuner specifiek geschikt voor deze band.

Wat verder opvalt:

Op 160 meter met een véél te korte antenne zie je wat je aan de dikkere spoel en bedrading in de tuners van PA0LL hebt. 70 resp. 80% méér antennestroom.

Blijkbaar past ook de beste tuner niet alles aan: het lage deel van de 80-meterband viel niet 1:1 te krijgen met deze antenne en deze voedingslijn. Normaal zou je dan de voedingslijn of de antenne verlengen maar de opzet was juist om in een gegeven situatie een vergelijk te maken.

Afgezien van de ‘moeilijke 160 meterband’ en de 40 meterband op de S-match vallen de onderlinge verschillen erg mee. Ik betwijfel of een tegenstation het verschil zou horen, hoewel dat alleen geprobeerd is met de MFJ en de Annecke: geen hoorbare/zichtbare verschillen in signaalsterkte.

In mijn situatie passen alleen de MFJ en de S-Match alle banden aan, waarbij de S-Match gemiddeld iets beter uit de verf komt.

Tot besluit:

De indeling in klassen van PA0FRI komt ook hier naar voren:

A2 LL-tuner

A4 LL S-Match

C3 MFJ

D3 Annecke

Bij de twee LL’s van dezelfde klasse onderscheidt de grote zich door minder verlies in de overbemeten componenten. Bij de Annecke en de MFJ maakt de eerste zijn lagere klassering goed door (wederom) de componenten groter en beter te kiezen dan strikt noodzakelijk.

De verschillen zijn echter niet spectaculair, wat overeenkomt met mijn eerdere vermoedens.

Ik ken een amateur die zijn HF dipool afstemt met twee spoelen die aan een boekenplank zijn

opgehangen en een oude varco van onbestemde afkomst. Zó kan het dus ook…………………

In mijn situatie blijf ik tevreden met de MFJ, maar de LL S-Match staat op het wenslijstje.

Gerard R. Oppewal - PE1OUD                                                                               Zaandam, februari 2009